2016 jylǵy 26 qyrkúıek Almaty qalasy
Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir normatıvtik quqyqtyq aktilerine býhgalterlik esepti júrgizý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy jáne «Býhgalterlik esep pen qarjylyq eseptilik týraly» 2007 jylǵy 28 aqpandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń býhgalterlik esepti júrgizý máseleleri boıynsha normatıvtik quqyqtyq aktilerin jetildirý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Basqarmasy qaýly etedi:
1. Osy qaýlyǵa qosymshaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń býhgalterlik esep máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engiziletin keıbir normatıvtik quqyqtyq aktileriniń tizbesi bekitilsin.
2. Býhgalterlik esep departamenti (Rahmetova S.K.) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen:
1) Zań departamentimen (Sársenova N.V.) birlesip osy qaýlyny Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi;
2) osy qaýlyny «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornyna:
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgeninen keıin kúntizbelik on kún ishinde «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa;
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń memlekettik tizilimine, Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń etalondyq baqylaý bankine engizýge jiberýdi;
3) osy qaýly resmı jarııalanǵannan keıin ony Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń resmı ınternet-resýrsyna ornalastyrýdy qamtamasyz etsin.
3. Qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne syrtqy kommýnıkasııalar basqarmasy (Terentev A.L.) osy qaýlyny Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda resmı jarııalaýǵa jiberýdi qamtamasyz etsin.
4. Osy qaýlynyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Tóraǵasynyń orynbasary D.T.Ǵalıevaǵa júktelsin.
5. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Ulttyq Bank Tóraǵasy D.AQYShEV.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń
2016 jylǵy 26 qyrkúıektegi № 229 qaýlysyna qosymsha
Qazaqstan Respýblıkasynyń býhgalterlik esep máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engiziletin keıbir normatıvtik quqyqtyq aktileriniń tizbesi
1. «Qazaqstan Respýblıkasy qarjy naryǵynyń jekelegen sýbektilerine arnalǵan býhgalterlik eseptiń úlgi shot josparyn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2008 jylǵy 22 qyrkúıektegi № 79 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5348 tirkelgen, 2008 jylǵy 12 jeltoqsanda № 12 Qazaqstan Respýblıkasynyń Ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktiler jınaǵynda jarııalanǵan) mynadaı ózgeris pen tolyqtyrýlar engizilsin:
kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy qarjy naryǵynyń jekelegen sýbektilerine arnalǵan býhgalterlik eseptiń úlgi shot josparynda:
1-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«1-taraý. Jalpy erejeler»;
2-taraýda:
taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«2-taraý. Shottar»;
1-paragrafta:
1280 53 shottan keıin mynadaı mazmundaǵy shotpen tolyqtyrylsyn:
«1280 54 Jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha talaptar»;
3-paragrafta:
3390 06 shottan keıin mynadaı mazmundaǵy shotpen tolyqtyrylsyn:
«3390 07 «Turaqsyzdyq aıybyn (aıyppul, ósimpul) tóleý boıynsha mindettemeler»;
3390 52 shottan keıin mynadaı mazmundaǵy shotpen tolyqtyrylsyn:
«3390 53 Tikeleı saqtandyrýshynyń paıda alýshymen tikeleı retteý boıynsha esep aıyrysýy»;
5-paragrafta:
5310 shottan keıin mynadaı mazmundaǵy shotpen tolyqtyrylsyn:
«5320 Tólengen qosymsha kapıtal»;
5510, 5600 shottar alyp tastalsyn;
5610-shottyń aty mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5610 Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)»;
3-taraýda:
taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«3-taraý. Shottardyń sıpattamasy»;
1-paragrafta:
1280 53 shotty sıpattaǵannan keıin shottyń nómirimen, atymen jáne mynadaı mazmundaǵy sıpatymen tolyqtyrylsyn:
«1280 54 «Jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha talap» (aktıv).
Maqsaty: tikeleı saqtandyrýshynyń jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha tólemdi óteý boıynsha talaptarynyń somasyn esepke alý.
Shot debeti boıynsha tikeleı saqtandyrýshynyń jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha talaptarynyń somasyn esepteý júrgiziledi.
Shot kredıti boıynsha jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha talaptardyń somasyn ony óteýge nemese uıymnyń balansynan esepten shyǵarýǵa qaraı esepten shyǵarý júrgiziledi.»;
3390 06 shotty sıpattaǵannan keıin shottyń nómirimen, atymen jáne mynadaı mazmundaǵy sıpatymen tolyqtyrylsyn:
«3390 07 «Turaqsyzdyq aıybyn (aıyppul, ósimpul) tóleý boıynsha mindettemeler» (passıv).
Maqsaty: turaqsyzdyq aıybyn (aıyppul, ósimpul) tóleý boıynsha mindettemeler somasyn esepke alý.
Shot kredıti boıynsha turaqsyzdyq aıybyn (aıyppul, ósimpul) tóleý boıynsha eseptelgen mindettemeler somasy júrgiziledi.
Shot debeti boıynsha turaqsyzdyq aıybyn (aıyppul, ósimpul) tóleý boıynsha, olardy óteýge qaraı, mindettemeler somasyn esepten shyǵarý júrgiziledi.»;
3390 52 shotty sıpattaǵannan keıin shottyń nómirimen, atymen jáne mynadaı mazmundaǵy sıpatymen tolyqtyrylsyn:
«3390 53 «Tikeleı saqtandyrýshynyń paıda alýshymen tikeleı retteý boıynsha esep aıyrysýy» (passıv).
Maqsaty: tikeleı saqtandyrýshynyń paıda alýshy aldyndaǵy tikeleı retteý boıynsha mindettemeleriniń somasyn esepke alý.
Shot kredıti boıynsha paıda alýshyǵa tikeleı retteý boıynsha óteý somasyn tóleý boıynsha mindettemelerdiń somasy júrgiziledi.
Shot debeti boıynsha paıda alýshyǵa tikeleı retteý boıynsha óteý somasyn tóleý boıynsha mindettemelerdiń somasyn olardy tóleý kezinde esepten shyǵarý júrgiziledi.»;
5210-shottyń aty mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5210 Satyp alynǵan menshikti úlestik quraldar (kontrpassıv).»;
5310-shottyń aty jáne sıpaty mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5310 «Emıssııalyq kiris» (passıv).
Maqsaty: aksııalar boıynsha emıssııalyq kiristiń somalaryn esepke alý.
Shot kredıti boıynsha buryn satyp alynǵan aksııalardy satý kezinde kirister somasy júrgiziledi.
Shot debeti boıynsha buryn satyp alynǵan aksııalardy satý kezinde shyǵystar somasy júrgiziledi.»;
5310 shotty sıpattaǵannan keıin shottyń nómirimen, atymen jáne mynadaı mazmundaǵy sıpatymen tolyqtyrylsyn:
«5320 «Qosymsha tólengen kapıtal» (passıv).
Maqsaty: qosymsha tólengen kapıtal somalaryn esepke alý (emıssııalyq kiristi qospaǵanda).
Shot kredıti boıynsha paıda bolatyn qosymsha tólengen kapıtal somasy júrgiziledi.
Shot debeti boıynsha qosymsha tólengen kapıtal somasyn esepten shyǵarý júrgiziledi.»;
5420-shottyń aty jáne sıpaty mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5420 «Negizgi qural-jabdyqtardy qaıta baǵalaýǵa arnalǵan rezerv» (passıv).
Maqsaty: negizgi qural-jabdyqtardyń ádil qunyn qaıta baǵalaý nátıjesinde paıda bolǵan olardyń qaıta baǵalaý somalaryn esepke alý.
Shot kredıti boıynsha negizgi qural-jabdyqtardyń ádil quny ulǵaıǵan kezde olardy qaıta baǵalaýdan bolǵan oń aıyrmanyń somasy jazylady.
Shot debeti boıynsha negizgi qural-jabdyqtardyń ádil quny kemigen kezde olardy qaıta baǵalaýdan bolǵan teris aıyrmanyń somasy, sondaı-aq paıdalanylýyna qaraı nemese negizgi qural-jabdyqtardy shyǵynǵa jazý kezinde negizgi qural-jabdyqtardy oń qaıta baǵalaýdy № 5520 «Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)» balanstyq shotyna esepten shyǵarý jazylady.»;
5430-shottyń aty jáne sıpaty mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5430 «Materıaldyq emes aktıvterdi qaıta baǵalaýǵa arnalǵan rezerv» (passıv).
Maqsaty: materıaldyq emes aktıvterdiń ádil qunyn qaıta baǵalaý nátıjesinde paıda bolǵan olardy qaıta baǵalaý somalaryn esepke alý.
Shot kredıti boıynsha materıaldyq emes aktıvterdiń ádil quny ulǵaıǵan kezde olardy qaıta baǵalaýdan bolǵan oń aıyrmanyń somasy jazylady.
Shot debeti boıynsha materıaldyq emes aktıvterdiń ádil quny kemigen kezde olardy qaıta baǵalaýdan bolǵan teris aıyrmanyń somasy, sondaı-aq paıdalanylýyna qaraı nemese materıaldyq emes aktıvterdi shyǵynǵa jazý kezinde materıaldyq emes aktıvterdi oń qaıta baǵalaýdy № 5520 «Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)» balanstyq shotyna esepten shyǵarý jazylady.»;
5510-shottyń nómiri, aty jáne sıpaty alyp tastalsyn:
5610-shottyń aty men sıpaty mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5610 «Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)».
Maqsaty: uıymnyń esepti kezeńde alǵan bólenbegen taza paıdasynyń (ótelmegen zalalynyń) somalaryn esepke alý.
Shot kredıti boıynsha kiristerdiń tıisti balanstyq shottaryn japqan kezde uıymnyń esepti kezeńdegi kiristeriniń somasy jazylady.
Shot debeti boıynsha shyǵystardyń tıisti balanstyq shottaryn japqan kezde uıymnyń esepti kezeńdegi shyǵystar somasy jáne esepti kezeńdegi bólenbegen taza paıdasynyń (ótelmegen zalalynyń) somalaryn olardy maqsaty boıynsha bólý kezinde esepten shyǵarý, sondaı-aq № 5520 «Aldyńǵy jyldardaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)» balanstyq shotymen korrespondensııada jazylady.».
2. «Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory jáne erikti jınaqtaýshy zeınetaqy qorlary júzege asyratyn zeınetaqy aktıvterimen operasııalardyń býhgalterlik esebin júrgizý jónindegi nusqaýlyqty bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2011 jylǵy 1 shildedegi № 69 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 7118 tirkelgen, 2011 jylǵy 2 qarashada «Zań gazeti» gazetinde № 160 (1976) jarııalanǵan) mynadaı ózgerister engizilsin:
kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory jáne erikti jınaqtaýshy zeınetaqy qorlary júzege asyratyn zeınetaqy aktıvterimen operasııalardyń býhgalterlik esebin júrgizý jónindegi nusqaýlyqta:
1-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«1-taraý. Jalpy erejeler»;
2-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«2-taraý. Osy Nusqaýlyqta qoldanylatyn negizgi uǵymdar»;
3-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«3-taraý. Zeınetaqy jarnalaryn alý jáne zeınetaqy jınaqtaryn tóleý jónindegi operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
4-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«4-taraý. Zeınetaqy aktıvterin baǵaly qaǵazdarǵa ornalastyrý boıynsha operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
5-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5-taraý. Zeınetaqy aktıvterin salymdarǵa ornalastyrý boıynsha operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
6-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«6-taraý. Satyp alynǵan boryshtyq jáne úlestik baǵaly qaǵazdardy sanattar boıynsha qaıta jikteýdiń býhgalterlik esebi»;
7-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«7-taraý. Zeınetaqy aktıvterin tazartylǵan qymbat metaldarǵa ornalastyrý boıynsha operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
8-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«8-taraý. Kepi REPO operasııalarynyń býhgalterlik esebi»;
9-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«9-taraý. Týyndy qarjy quraldarymen operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
10-taraýda:
taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«10-taraý. Investısııalyq kiristi jáne komıssııalyq syıaqylardy qalyptastyrý boıynsha operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
85 jáne 86-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
«85. Investısııalyq kiristi qalyptastyrý kezinde mynadaı býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady:
1) bar kirister somasyna:
Dt 6110 01 Satyp alynǵan baǵaly qaǵazdar boıynsha syıaqy alýmen baılanysty kirister
6110 03 Satyp alynǵan baǵaly qaǵazdar boıynsha dıskont amortızasııasyna baılanysty kirister
6110 04 Baǵaly qaǵazdarmen keri REPO operasııalary boıynsha syıaqy alýǵa baılanysty kirister
6110 05 Ornalastyrylǵan salymdar boıynsha dıskont amortızasııasy boıynsha kirister
6110 29 Talap etý salymdary boıynsha syıaqy alýǵa baılanysty kirister
6110 30 Merzimdi salymdar boıynsha syıaqy alýǵa baılanysty kirister
6110 31 Shartty salymdar boıynsha syıaqy alýǵa baılanysty kirister
6110 34 Syıaqy alýǵa baılanysty basqa da kirister
6110 64 Syrtqy basqarýdaǵy aktıvter boıynsha kirister
6150 01 О́zgerýi paıda nemese zııannyń quramynda kórsetiletin, ádil qun boıynsha baǵalanatyn baǵaly qaǵazdardyń quny ózgerýinen bolǵan iske asyrylmaǵan shyǵystar
6240 01 Satý úshin qolda bar jáne óteýge deıin ustalatyn baǵaly qaǵazdar boıynsha qurylǵan rezervterdi (provızııalardy) qalpyna keltirýden (joıýdan) túsken kirister
6240 02 Ekinshi deńgeıdegi bankterde jáne bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdarda ornalastyrylǵan salymdar boıynsha qurylǵan rezervterdi (provızııalardy) qalpyna keltirýden (joıýdan) túsken kirister
6250 01 Shetel valıýtasyn qaıta baǵalaýdan túsken iske asyrylmaǵan kirister
6280 01 Tazartylǵan baǵaly metaldardy satyp alýdan-satýdan túsken kiris
6280 03 Tazartylǵan baǵaly metaldardy qaıta baǵalaýdan túsken iske asyrylmaǵan kirister
6280 07 Basqa da kirister
6280 09 Baǵaly qaǵazdardy satyp alýdan-satýdan túsken kirister
6290 01 Fıýchers mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan kiris
6290 02 Baǵaly qaǵazdar boıynsha forvard mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan kiris
6290 03 Shetel valıýtasy boıynsha forvard mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan kiris
6290 04 Tazartylǵan baǵaly metaldar boıynsha forvard mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan kiris
6290 05 Opsıon mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan kiris
6290 07 Svop mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan kiris
6290 09 Fıýchers mámileleri boıynsha kirister
6290 10 Forvard mámileleri boıynsha kirister
6290 11 Opsıon mámileleri boıynsha kirister
Kt 5610 Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal);
2) bar shyǵystar somasyna:
Dt 5610 Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)
Kt 7310 02 Satyp alynǵan baǵaly qaǵazdar boıynsha syılyqaqy amortızasııasyna baılanysty shyǵystar
7310 10 Ornalastyrylǵan salymdar boıynsha syılyqaqy amortızasııasy boıynsha shyǵystar
7310 25 Syıaqy tóleýge baılanysty basqa da shyǵystar
7430 01 Shetel valıýtasyn qaıta baǵalaýdan bolǵan iske asyrylmaǵan shyǵystar
7430 02 Shetel valıýtasyn qaıta baǵalaýdan bolǵan iske asyrylǵan shyǵystar
7440 01 Satý úshin qolda bar jáne óteýge deıin ustalatyn baǵaly qaǵazdar boıynsha rezervterdi (provızııalardy) qalyptastyrý boıynsha shyǵystar
7440 02 Ornalastyrylǵan salymdar boıynsha rezervterdi (provızııalardy) qalyptastyrý boıynsha shyǵystar
7440 62 Syrtqy basqarýdaǵy aktıvter boıynsha shyǵystar
7470 01 Tazartylǵan baǵaly metaldardy satyp alý-satý boıynsha shyǵystar
7470 03 О́zgerýi paıda nemese zııannyń quramynda kórsetiletin, ádil qun boıynsha baǵalanatyn baǵaly qaǵazdardyń quny ózgerýinen bolǵan iske asyrylmaǵan shyǵystar
7470 04 Tazartylǵan baǵaly metaldardy qaıta baǵalaýdan bolǵan iske asyrylmaǵan shyǵystar
7470 10 Baǵaly qaǵazdardy satyp alýdan-satýdan bolǵan shyǵystar
7470 27 Basqa da komıssııalyq shyǵystar
7470 81 Qor bırjasynyń qyzmet kórsetýi úshin komıssııalyq shyǵystar
7470 82 Brokerlik jáne dılerlik qyzmet boıynsha qyzmet kórsetýi úshin komıssııalyq shyǵystar
7480 01 Fıýchers mámilesin qaıta baǵalaýdan bolǵan iske asyrylmaǵan shyǵys
7480 02 Baǵaly qaǵazdar boıynsha forvard mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan shyǵys
7480 03 Shetel valıýtasy boıynsha forvard mámilesin qaıta baǵalaýdan bolǵan iske asyrylmaǵan shyǵys
7480 04 Tazartylǵan baǵaly metaldar boıynsha forvard mámilesin qaıta baǵalaýdan bolǵan iske asyrylmaǵan shyǵys
7480 05 Opsıon mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan shyǵys
7480 07 Svop mámilesin qaıta baǵalaýdan iske asyrylmaǵan shyǵys
7480 09 Fıýchers mámileleri boıynsha shyǵystar
7480 10 Forvard mámileleri boıynsha shyǵystar
7480 11 Opsıon mámileleri boıynsha shyǵystar.
86. Taza ınvestısııalyq kiristi salymshylardyń (alýshylardyń) jeke zeınetaqy shottaryna esepke alǵan kezde mynadaı býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady:
1) 5610 «Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)» shoty boıynsha kredıttik qaldyq bolǵan kezde:
Dt 5610 Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)
Kt 3390 65 Jeke zeınetaqy shottaryndaǵy zeınetaqy jınaqtary;
2) 5610 «Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal)» shoty boıynsha debettik qaldyq bolǵan kezde:
Dt 3390 65 Jeke zeınetaqy shottaryndaǵy zeınetaqy jınaqtary
Kt 5610 Esepti jyldaǵy bólinbegen paıda (ótelmegen zalal).»;
11-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«11-taraý. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń talaptaryna saı keletin, ınvestısııalyq portfeldi basqarý jónindegi qyzmetti shet memlekettiń zańnamasyna sáıkes júzege asyratyn sheteldik uıymnyń senimgerlik basqarýyna berilgen zeınetaqy aktıvteriniń býhgalterlik esebi».
3. «Saqtandyrý jáne qaıta saqtandyrý operasııalarynyń býhgalterlik esebin júrgizý jónindegi nusqaýlyqty bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2013 jylǵy 28 maýsymdaǵy № 149 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 8596 tirkelgen, 2013 jylǵy 5 qyrkúıekte «Zań gazeti» gazetinde № 133 (2334) jarııalanǵan) mynadaı ózgerister engizilsin:
kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Saqtandyrý jáne qaıta saqtandyrý operasııalarynyń býhgalterlik esebin júrgizý jónindegi nusqaýlyqta:
1-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«1-taraý. Jalpy erejeler»;
2-taraýda:
taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«2-taraý. Jalpy saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) boıynsha operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
18-tarmaqtyń 1) tarmaqshasy mynadaı redaksııada jazylsyn:
«1) saqtandyrý uıymy:
saqtandyrý sharty boıynsha saqtandyrý tóleminiń somasyn esepteý kezinde:
Dt 3390 52 Málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervi
Kt 3390 44 Saqtanýshylarmen esep aıyrysý;
1280 41 Saqtanýshylardan alynatyn saqtandyrý syılyqaqylary;
jáne birmezgilde osy somaǵa:
Dt 7470 41 Saqtandyrý boıynsha saqtandyrý tólemderin júzege asyrý shyǵystary
Kt 7440 45 Málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervin qalyptastyrý shyǵystary;
saqtanýshyǵa (paıda alýshyǵa) tólem somasyna saqtandyrý tólemin júzege asyrý kezinde:
Dt 3390 44 Saqtanýshylarmen esep aıyrysý
Kt 1010 Kassadaǵy aqsha qarajaty,
1030 Aǵymdaǵy shottardaǵy aqsha qarajaty;
jáne birmezgilde, málimdelgen shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý sharty bolǵan jaǵdaıda, tıesili óteý somasyna:
Dt 1280 46 Qaıta saqtandyrýshylarǵa talaptar
Kt 1280 49 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri,
1280 50 Annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri,
1280 51 Málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri;
qaıta saqtandyrý uıymynan tıesili óteýdi naqty alǵan kezde:
Dt 1010 Kassadaǵy aqsha qarajaty,
1030 Aǵymdaǵy shottardaǵy aqsha qarajaty
Kt 1280 46 Qaıta saqtandyrýshylarǵa qoıylatyn talaptar;».
21, 22 jáne 23-tarmaqtar mynadaı redaksııada jazylsyn:
«21. Jábirlenýshi kólik quraldary ıeleriniń jaýapkershiligin mindetti saqtandyrý shartyn jasasqan saqtandyrýshyǵa ótinish jasaǵan kezde mynadaı býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady:
1) paıda alýshymen esep aıyrysý boıynsha mindettemelerdi jáne jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha talaptardy esepteý kezinde:
Dt 1280 54 Jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha talap
Kt 3390 53 Tikeleı saqtandyrýshynyń paıda alýshymen tikeleı retteý boıynsha esep aıyrysýy;
2) paıda alýshyǵa tikeleı retteý boıynsha ótem boıynsha aqsha somalaryn naqty tóleý kezinde óteý somasyna:
Dt 3390 53 Tikeleı saqtandyrýshynyń paıda alýshymen tikeleı retteý boıynsha esep aıyrysýy
Kt 1010 Kassadaǵy aqsha qarajaty,
1030 Aǵymdaǵy shottardaǵy aqsha qarajaty;
3) jaýapty saqtandyrýshydan paıda alýshyǵa tólengen ótem somasyn óteý esebinen aqsha naqty túsken kezde:
Dt 1010 Kassadaǵy aqsha qarajaty,
1030 Aǵymdaǵy shottardaǵy aqsha qarajaty;
Kt 1280 54 Jaýapty saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha talap.
22. Jaýapty saqtandyrýshy tikeleı saqtandyrýshydan saqtandyrý oqıǵasy týraly habarlamany alǵan kezde jaýapty saqtandyrýshy mynadaı býhgalterlik jazbalardy júzege asyrady:
1) málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervin kurý kezinde Nusqaýlyqtyń 16-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasynda kózdelgen tikeleı saqtandyrýshyǵa ótelýi tıis saqtandyrý tóleminiń somasyna býhgalterlik jazba júzege asyrylady;
2) tikeleı saqtandyrýshyǵa tikeleı retteý boıynsha óteý somasyn esepteý jáne tóleý kezinde Nusqaýlyqtyń 18-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasynda kózdelgen býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady.
23. Tikeleı saqtandyrýshynyń saqtandyrý oqıǵasyn retteýge baılanysty shyǵystaryn óteýdi ýaqtyly júzege asyrmaǵan kezde mynadaı býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady:
1) tikeleı saqtandyrýshymen:
turaqsyzdyq aıybynyń (aıyppul, ósimpul) somasyn esepteý kezinde:
Dt 1280 09 Eseptelgen turaqsyzdyq aıyby (aıyppul, ósimpul)
Kt 6280 08 Turaqsyzdyq aıyby (aıyppul, ósimpul);
jaýapty saqtandyrýshydan turaqsyzdyq aıybyn tóleý shotyna aqsha naqty kelip túsýi kezinde:
Dt 1010 Kassadaǵy aqsha qarajaty,
1030 Aǵymdaǵy shottardaǵy aqsha qarajaty
Kt 1280 09 Eseptelgen turaqsyzdyq aıyby (aıyppul, ósimpul);
2) jaýapty saqtandyrýshy:
turaqsyzdyq aıybyn (aıyppul, ósimpul) tóleý boıynsha mindettemelerdi esepteý kezinde:
Dt 7310 05 Eseptelgen turaqsyzdyq aıyby (aıyppul, ósimpul)
Kt 3390 07 Turaqsyzdyq aıybyn tóleý boıynsha mindettemeler;
tikeleı saqtandyrýshyǵa turaqsyzdyq aıybyn naqty tóleý kezinde:
Dt 3390 07 Turaqsyzdyq aıybyn (aıyppul, ósimpul) tóleý boıynsha mindettemeler
Kt 1010 Kassadaǵy aqsha qarajaty,
1030 Aǵymdaǵy shottardaǵy aqsha qarajaty.»;
24-tarmaq alyp tastalsyn;
3-taraýda:
taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«3-taraý. О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) boıynsha operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
42-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
«42. О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharty boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervin azaıtý (túzetý) kezinde mynadaı býhgalterlik jazba júzege asyrylady:
Dt 3390 50 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi
Kt 6280 48 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar rezerviniń tómendeýinen túsken kirister.»;
46-tarmaq myndaı redaksııada jazylsyn:
«46. Annýıtettik saqtandyrý sharty boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervin azaıtý (túzetý) kezinde mynadaı býhgalterlik jazba júzege asyrylady:
Dt 3390 51 Annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi
Kt 6280 49 Annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar rezerviniń tómendeýinen túsken kirister.»;
54-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
«54. Saqtanýshynyń saqtandyrý uıymynyń paıdasyna qatysýymen baılanysty bólingen paıdany tóleý boıynsha mindettemelerdi esepteý kezinde mynadaı býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady:
Dt 5520 Aldyńǵy jyldardyń bólinbegen paıdasy (jabylmaǵan shyǵyny)
Kt 4430 Basqa uzaq merzimdi mindettemeler;
saqtandyrý jaǵdaıy bastalǵan kezde saqtandyrý tólemin naqty júzege asyrǵan, jınaqtaýshy saqtandyrý merzimi aıaqtalǵan kezde ne saqtanýshynyń saqtandyrý uıymynyń paıdasyna qatysýymen ómirdi saqtandyrý sharty merziminen buryn buzylǵan jaǵdaıda, saqtandyrý sharty boıynsha bólingen paıda somasyna:
Dt 4430 Basqa uzaq merzimdi mindettemeler
Kt 1010
1030 Kassadaǵy aqsha qarajaty,
Aǵymdaǵy shottardaǵy aqsha qarajaty.»;
4-taraýda:
taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«4-taraý. Qaıta saqtandyrý boıynsha operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
57 jáne 58-tarmaqtar mynadaı redaksııada jazylsyn:
«57. О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha eńbek sińirilmegen syılyqaqylardyń, oryn alǵan, biraq málimdelmegen shyǵyndardyń, oryn almaǵan shyǵyndardyń, annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń, málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervteri boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin qalyptastyrý kezinde mynadaı býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady:
1) eńbek sińirilmegen syılyqaqylardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrýǵa baılanysty aktıvti qalyptastyrý kezinde:
Dt 1280 47 Eńbek sińirilmegen syılyqaqylar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri
Kt 6280 50 Eńbek sińirilmegen syılyqaqylardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin qalyptastyrýdan túsken kirister;
2) oryn alǵan, biraq málimdelmegen shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrýǵa baılanysty aktıvti qalyptastyrý kezinde:
Dt 1280 48 Oryn alǵan, biraq málimdelmegen shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri
Kt 6280 51 Oryn alǵan, biraq málimdelmegen shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin qalyptastyrýdan túsken kirister;
3) ómirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrýǵa baılanysty aktıvti qalyptastyrý kezinde:
Dt 1280 49 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri
Kt 6280 52 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin qalyptastyrýdan túsken kirister;
4) annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shaǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrýǵa baılanysty aktıvti qalyptastyrý kezinde:
Dt 1280 50 Annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri
Kt 6280 53 Annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shaǵandardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin qalyptastyrýdan túsken kirister;
5) qaıta saqtandyrýǵa baılanysty aktıvterdi qalyptastyrý kezinde málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervi boıynsha:
Dt 1280 51 Málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri
Kt 6280 54 Málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin qalyptastyrýdan túsken kirister.
58. О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha eńbek sińirilmegen syılyqaqylardyń, oryn alǵan, biraq málimdelmegen shyǵyndardyń, oryn almaǵan shyǵyndardyń, annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń, málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervteri boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin azaıtý (túzetý) kezinde mynadaı býhgalterlik jazbalar júzege asyrylady:
1) eńbek sińirilmegen syılyqaqylardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvin azaıtý (túzetý) somasyna:
Dt 7440 48 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteriniń tómendetýinen bolǵan shyǵystar
Kt 1280 47 Eńbek sińirilmegen syılyqaqylar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri;
2) oryn alǵan, biraq málimdelmegen shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvin azaıtý (túzetý) somasyna:
Dt 7440 49 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteriniń tómendetýinen bolǵan shyǵystar
Kt 1280 48 Eńbek sińirilmegen syılyqaqylar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri;
3) ómirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvin azaıtý (túzetý) somasyna:
Dt 7440 50 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteriniń tómendetýinen bolǵan shyǵystar;»;
Kt 1280 49 О́mirdi saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri
4) annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvterin azaıtý (túzetý) somasyna:
Dt 7440 52 Annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri tómendeýinen bolǵan shyǵystar
Kt 1280 50 Annýıtet sharttary boıynsha oryn almaǵan shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri;
5) málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvin azaıtý (túzetý) somasyna:
Dt 7440 51 Málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndardyń rezervi boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri tómendeýinen bolǵan shyǵystar
Kt 1280 51 Málimdelgen, biraq rettelmegen shyǵyndar boıynsha qaıta saqtandyrý aktıvteri.»;
65-tarmaq alyp tastalsyn;
5-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«5-taraý. Saqtandyrý brokeriniń qyzmetine baılanysty operasııalardyń býhgalterlik esebi»;
6-taraýdyń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«6-taraý. Mindetti jarnalar men shartty mindettemelerdi esepke alý».
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2016 jylǵy 15 qarashadaǵy Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №14421 bolyp engizildi.